27 Mar 2014

E tla a re kgwedi e e  tlang e rogwa lenaneo  le lesha la tirelo setshaba le bo le simologa.

E rile fa a rolela  phuthego ya khansele ya Borwa e e tsweletseng kgang,  mothusa mokwaledi mogolo mo lephateng la banana, metshameko le ngwao Rre Jefferson Siamisang a re, go tserwe banana ba le 15 000 mo go  ba ba 26 000 ba ba neng ba ikopetse go tsenngwa mo lenaneong leo.

Rre Siamisang a re, gone go sa kgonagale go amogela baikopedi botlhe ka jaana madi a ne a tlhaela go ka  dira jalo. Rre Siamisang o tlhalositse gore tirelo setshaba ya monongwaga  e farologana  le ya dingwaga tse di fetileng ka gore banana ba ne ba direla kwa eseng magae a bone, mme a supa  fa  gompieno  ba nale  sebaka sa go itlhophela kwa ba batlang go direla teng le fa ba ka kgonang teng.

O gateletse gore tirelo setshaba ga se tiro, ke mogopolo wa go tsenya banana mo maphateng a a farologaneng  a  puso gore ba ithutele tiro, ba tle ba nne le botsipa jo  bo  tlhokafalang mo itsholelong  ya lefatshe leno.

Rre Siamisang o tlhalositse gore, “ Banana ba, ba tla a fiwa P500 mo letsogong, go bo go nna le P200 yo o tla a tsenngwang mo bukaneng ya polokelo e e nang le morokotso, e bile gone go tsewa banana ba ba nang le dingwaga tse di masome mabedi go ya kwa go masome a mararo.”

O tsweletse a tlhalosa gore, e tla a re fa lenaneo leo le sena go simolodisiwa semmuso ke Tautona Lt Gen Seretse Khama Ian Khama ka Moranang a tlhola gangwe kwa Gaborone, go nne le komiti e e tla yang go tsaya botsipa kwa mafatsheng a a nang le botsipa jwa lenaneo leo jaaka kwa Ghana.

Fa ba akgela mabapi le lenaneo, mokhanselara wa Manyana Rre Peter Sethibe a re, o batla go itse gore go dirisitswe botsipa bofe  go tlhopha banana ba ba yang tirelo setshaba, a  fa sekai ka motsana wa Bikwe a supa fa o sena  ditlamelo, ka jalo banana ba teng ba ya go tlhoka maroko e bile a batla go itse gore go ya go dirwa jang ka bone.

Mokhanselara wa Pitseng Rre Abram Dibeela, ene o kopile gore banana bao ba dirisiwe thata mo mhameng wa temo-thuo ka gona le tiro e ntsi thata e bile molemisi a dira tiro e ntsi a le nosi go sena mothusi.

Mokhanselara wa Pitshane-Molopo Mme Pandor Dorah, o  ngongoregetse madi a bana bao ba tlaa bong ba a fiwa, a  supa  fa  go  tla a  bo go tshwana  fela  le Ipelegeng e bile a gatelela fa a sa  lekana go tlamela mmereki.

Fa a araba dipotso le dikakgelo tsa makhanselara  Rre Siamisang a re, gone go tlhophiwa banana botlhe ba ba neng ba ikopetse lenaneo la go boela sekolong gore ke bone ba tsene mo lenaneong le.

O tsweletse a re, gape go ne go tsewa banana ba mophato wa bosupa ba ba saleng ba feditse bogologolo. Bokhutlo