16 Jan 2014

Puso e lomile molomo wa tlase go batla ditsela tsotlhe go busetsa seemo sa itsholelo mo maemong ka go itebaganya le dikgwebo tse di tshwanang le go tlisa madirelo a diteemane mono  gae,go tla ka mothale o o ka tokafatsang seemo sa thekiso ya ditswa-mmung le gone go tlhoma makgotla a a tshwanang  le  a bo- SPEDU .

Se se tlhalositswe ke Mothusa Tautona  yo gape eleng Mopalamente wa Mmadinare Dr Ponatshego Kedikilwe mo phuthegong ya kgotla kwa Diloro. Erile a tlhalosa ka moepo wa kopore wa BCL a supa fa ona le melala e e kolotiwang puso mme a solofela  fa e tla duelwa.

O tsweletse  a tlhalosa  ka  dikompone  tse di yang go tshwaragenela  tsamaiso le moepo jaaka ba Dikoloti, Thuli le BML Nickel kwa Magogaphate. Mothusa Tautona  a re moepo wa BCL o ya go tsaya boikarabelo  ja go nna boremelelo ja  tlhokomelo ya kopore le tshipi .

A re kopore e e tla  epiwang kwa  Magogaphate, Ghantsi le Dibete e tla  tshelwa  kwa Selibe-Phikwe  kwa  go tla  tlhomiwang  maapelo a yone a a ka amogelang dithane dile 450 000 ka ngwaga,fa  tsamaiso yotlhe ya kopore e e sa tlhotlhwang yone  e tla  feta  teng  pele fa e ka isiwa kwa mafatshing a sele.

One a tswelela a bolela fa kwa Selebi-Phikwe go tla agiwa fa kopore  e tlhotlhilweng  e tla felelediwang go phepafatswa teng .

O tladitse ka gore tshipi e e epiwang  kwa Bonwapitse   le yone e ya go direlwa kwa Selibe- Phikwe, a bo a re  go ya go fisiwa  ditshipi tsotlhe teng  le tsa dikgoropa tsa dikoloi tota.

A re magala fela jalo le one go  lemogilwe a ka ntsha mafura a dikoloi a bokete ja dibarele dile  5 000 ka letsatsi,   a ka  dirisiwang mono gae le kwa ntle ga lefatshe leno .

A re go ya go tlhokiwa  bokete ja motlakase wa selekanyo sa  go feta 100 mega watts ( +100 mega watts) go thusa mo go itshetleleng ga kgaolo ya  SPEDU.

 O ile gape a bua ka mosi  o o tswang mo moepong wa Selebi-Phikwe o a bolelang fa  le one o ya go tlamelwa sentle ka golemogilwe fa o le mosola mme o ka ntsha dithane di ka nna 900 000 tsa motlhakanyo o borai (sulphuric acid).

 A re motlhakanyo oo, o ya go thusa mo lenaneong   le le akantsweng la moepo wa uranium kwa Serule. Gape acid eo, e tla a ntsha metswako e e farologanyeng ya digase  le menontshane, tse le tsone di tla a dirisiwanmg mono gae di bo di isiwe kwa mafatsheng a mangwe.

Fa  a latlhela la gagwe ka SPEDU o boletse fa go tshwerwe ka natla go bona gore e thusiwa jang go gokela  didiba  tsa Motloutse motlakase go simolodisa  temo ya nosetso ya diakere di ka feta 1 000. 

A re  ditsheka tsheko  di tsweletse tsa  go tokafatsa maemelo a difofane gone kwa Selebi-Phikwe.

O ile a supa fa gona le mafelo mangwe a a ka  ngokelang  bajanala mo kgaolong ya gagwe a le one a ka tokafatsang seemo sa itsholelo.

Mothusa tautona o ne a abela sekolo se sotlana sa Diloro komputara le dimpho tse a tlhalositseng  fa di tla abelwa bana ba sekolo seo.

Mothusa Modulasetilo wa VDC  ya Diloro Rre Gaorelatlhe Kebaabetswe o ne a nna le sebaka sa go supa fa bontsi bo lemile  mo kgaolong e, a bo a  lebogela  tse ba thusetsweng ka tsone.

O ile a supa  fa ba palelwa ke go tsamaisa tshilo ya bone ya lekgotla mme ba ikaelela go e hirisetsa mongwe. ENDS